1. Šta su morbili (male boginje)?
Morbili – Male boginje su virusna, vrlo zarazna bolest, koja se uspešno sprečava vakcinacijom.
2. Kako se oboljenje prenosi sa osobe na osobu?
Male boginje se prenose direktnim kontaktom sa obolelom osobom (poljubac, rukovanje), putem vazduha respiratornim kapljicama koje emituje obolela osoba (kašalj, kijanje) i retko indirektnim putem preko sveže kontaminiranih predmeta.
3. Klinička slika malih boginja
Posle inkubacije (period od momenta ulaska virusa u organizam do manifestacije oboljenja, odnosno pojave tegoba) od 7-18 dana, dolazi do pojave povišene telesne temperature, sekrecije iz nosa, kašlja i konjunktivitisa (vodnjikave, crvene oči, otečeni kapci). Nabrojani simptomi traju 2-4 dana, nakon čega dolazi do skoka telesne temperature (preko 40°C) i pojave makulopapulozne ospe prvo na licu, iza ušiju i na vratu, koja se zatim širi na trup i ekstremitete.
4. Kada je obolela osoba zarazna za osobe iz okruženja?
Obolela osoba je zarazna poslednjeg dana inkubacije (kada je još uvek bez tegoba), 4 dana pre izbijanja ospe i 4 dana nakon izbijanja ospe.
5. Koje su komplikacije malih boginja?
Komlikacije su češće kod dece mlađe od 5 godina i odraslih osoba starijih od 20 godina. To su: zapaljenje pluća (pneumonija), zapaljenje srednjeg uha, dijareja, zapaljenje mozga i gubitak vida. Zapaljenje pluća se javlja kod svake 20. obolele osobe i oko 60% slučajeva smtnih ishoda nastaje upravo zbog ove komlikacije. Svaki hiljaditi bolesnik dobija zapaljenje mozga, dok na 1000 obolelih sa navedenom komlikacijom dolazi do smrtnog ishoda.
6. Koja je preventivna mera da ne dođe do oboljenja?
Vakcinacija je jedina efikasna preventivna mera koja dovodi do stvaranja solidnog i dugotrajnog (doživotnog) imuniteta. MMR vakcina se daje u 2 doze: deci u drugoj godini života (pravovremeno data vakcina je u uzrastu od 12 -15 meseci) i u 7. godini života u okviru priprema za polazak u školu.
